Werktijdfactor en fte berekenen: van uren naar wtf en terug
Auteur: Basten Berg
Gepubliceerd: 1 augustus 2026
Gebaseerd op: CAO PO 2025-2027, CAO VO 2025/2027, CAO MBO 2025-2026 en CAO HBO 2026
Redacteur: Gezocht
Wil je dit artikel redigeren? Dat kan! Heb je een foutje gevonden of mis je informatie? Stuur dan een mail naar bastenberg@eenmeesterinleren.nl en help zo mee om het onderwijs te verbeteren.
Inhoudsopgave
- Wat is een werktijdfactor?
- De normjaartaak: 1659 uur in alle vier de sectoren
- Het po rekent per week, het vo en mbo per jaar
- Zo reken je je werktijdfactor om naar uren
- Hoeveel decimalen, en wat er wordt afgerond
- Het hbo kiest tussen 36, 38 en 40 uur per week
- Hoe klein en hoe groot mag je baan zijn?
- Wat je werktijdfactor met je salaris doet
- Zes vragen die leraren het vaakst stellen
- Samenvatting
Welkom op het platform eenmeesterinleren.nl. Een plek voor leraren, andere onderwijsprofessionals en iedereen die geïnteresseerd is in de arbeidsvoorwaarden in het onderwijs. Vanuit mijn achtergrond als biologieleraar, onderwijskundige en lerarenopleider schrijf ik artikelen en maak ik video’s om fundamentele kennis over onderwijs, leren en lesgeven begrijpelijk aan te bieden. Op de community voor leraren vind je een overzicht van alle uitgewerkte onderwerpen geordend per thema en een groep onderwijsprofessionals waar je je vragen aan kunt stellen.
Bijna iedereen in het onderwijs werkt in deeltijd, en bijna niemand kan uit het hoofd zeggen hoeveel uur daar precies bij hoort. Op je akte van benoeming staat een getal als 0,6000 of 24 uur per week, en de rest moet je zelf uitrekenen. Na het lezen van dit artikel weet je wat een werktijdfactor is, hoe je hem omrekent naar uren en terug, waarom het po dat anders doet dan het vo en het mbo, en hoe klein of groot je baan volgens de cao mag zijn.
Let op: hulpmiddel, geen juridisch advies. Aan dit artikel kun je geen rechten ontlenen. Cao-teksten worden regelmatig gewijzigd en de uitleg van een bepaling kan per situatie verschillen. Voor jouw situatie is de actuele cao-tekst leidend. Twijfel je, of gaat het ergens over? Leg het dan voor aan je werkgever, je P(G)MR of je vakbond.
1. Wat is een werktijdfactor?
Je werktijdfactor is het getal dat aangeeft welk deel van een volledige baan je werkt. Werk je voltijd, dan is je werktijdfactor 1,0. Werk je de helft, dan is hij 0,5. Alles wat aan je salaris en je verlof hangt wordt met dat getal vermenigvuldigd, tot en met je vakantiegeld en eindejaarsuitkering. Alleen je reiskostenvergoeding werkt anders: die hangt aan het aantal dagen dat je daadwerkelijk reist. Wil je je werktijdfactor veranderen, dan loopt dat via de Wet flexibel werken; de Rijksoverheid zet de voorwaarden en termijnen op een rij.
De vier cao’s gebruiken niet allemaal hetzelfde woord. Het po, vo en mbo spreken van een werktijdfactor, afgekort wtf. De cao hbo kent dat begrip niet en heeft het over betrekkingsomvang: een normbetrekking of een gedeelte daarvan (artikel A-1). Het woord fte wordt overal gebruikt, maar alleen de cao mbo legt het uit: fte is fulltime equivalent, oftewel één normbetrekking (artikel 1.1 sub m). In de cao po komt het woord fte niet voor, in de cao vo precies één keer en zonder uitleg, en in de cao hbo vaak maar nergens gedefinieerd.
Voor de praktijk maakt dat niets uit: wtf, fte en betrekkingsomvang betekenen hetzelfde. Wat wél uitmaakt is waar het getal een deel van is, en daar verschillen de sectoren wel degelijk.
2. De normjaartaak: 1659 uur in alle vier de sectoren
Een volledige baan in het onderwijs is 1659 klokuren per jaar. Dat getal is in alle vier de sectoren gelijk, en het is de basis van elke berekening.
| Sector | Uren per jaar bij een volledige baan | Artikel |
|---|---|---|
| Po | 1659 uur | artikel 1.1 (begrippen jaartaak en normbetrekking), uitgewerkt in artikel 2.2 en 2.3 |
| Vo | 1659 klokuren | artikel 2 lid 1 |
| Mbo | 1659 uur | artikel 3.1 lid 1 |
| Hbo | 1659 uur | artikel A-1 en artikel J-1 lid 1 |
Let op wat die 1659 uur niet zijn: er zit geen vakantie in. De cao hbo zegt dat met zoveel woorden, namelijk dat het gaat om het aantal netto arbeidsuren op jaarbasis (artikel J-1 lid 1). In het po staan de 428 vakantie-uren als een aparte aanspraak in artikel 8.1 lid 1, naast de jaartaak. Je vakantie komt er dus bovenop, hij gaat er niet vanaf. Hoeveel vakantie dat per sector is, staat in het artikel over verlof in het onderwijs.
3. Het po rekent per week, het vo en mbo per jaar
Dit is het verschil dat de meeste verwarring veroorzaakt. In het po is je werktijdfactor een breuk van je week, in het vo en mbo een breuk van je jaar.
De cao po zegt het onomwonden: de formele arbeidsduur bij een voltijdbetrekking bedraagt 40 uur per week, en dat staat gelijk aan een werktijdfactor van 1,000 (artikel 6.1 lid 1). Je werktijdfactor is het aantal uur van je contract per week gedeeld door 40 (artikel 1.1 en artikel 6.1 lid 2). Je wordt bovendien benoemd in hele uren per week, dus niet elke werktijdfactor is mogelijk: 24 uur levert 0,600 op, maar 0,610 zou 24,4 uur per week zijn en dat kan niet.
In het vo en het mbo is je werktijdfactor het gedeelte van de normbetrekking waarvoor je bent benoemd, rekenkundig afgerond op vier cijfers achter de komma (cao vo artikel 1.1, cao mbo artikel 1.1 sub kk). De normbetrekking is die 1659 uur per jaar. Een weekarbeidsduur voor alle werknemers kent de cao vo niet. De 36,86 uur per week die je daar tegenkomt geldt uitsluitend voor de toepassing van de sociale zekerheid (artikel 2 lid 2), niet als roosterbasis.
In het hbo werkt het weer anders: er is geen werktijdfactor, maar voor wie in deeltijd werkt wordt de te realiseren normjaartaak van 1659 uur naar evenredigheid vastgesteld (artikel J-1 lid 2).
4. Zo reken je je werktijdfactor om naar uren
Je jaartaak in uren is je werktijdfactor maal 1659. Meer is het niet. Wil je weten hoeveel uur per week daarbij hoort, dan kan dat alleen in het po zuiver, want alleen daar is de week de basis.
| Werktijdfactor | Jaartaak in uren | Uren per week in het po |
|---|---|---|
| 1,0000 | 1659 | 40 |
| 0,9000 | 1493,1 | 36 |
| 0,8000 | 1327,2 | 32 |
| 0,7000 | 1161,3 | 28 |
| 0,6000 | 995,4 | 24 |
| 0,5000 | 829,5 | 20 |
| 0,4000 | 663,6 | 16 |
| 0,2000 | 331,8 | 8 |
Zo reken je je eigen uren na
Je hebt hier weinig voor nodig: je akte van benoeming of een loonstrook, en twee minuten.
- Je jaartaak is je werktijdfactor maal 1659. Dat is alles wat je in een jaar aan lessen, voorbereiding, overleg en overige taken samen mag kosten.
- Werk je in het po en wil je van uren per week naar een werktijdfactor? Deel door 40. Andersom vermenigvuldig je met 40.
- Werk je in het vo, mbo of hbo, ga dan niet via de week rekenen. Daar is je werktijdfactor een deel van het jaar, niet van je week, en dan klopt de uitkomst niet.
- Leg de uitkomst naast je taakverdeling. Staat daar meer werk in dan je jaartaak toelaat, dan heb je een concreet gespreksonderwerp in plaats van een gevoel.
Klopt het niet, vraag dan gewoon hoe je uren zijn opgebouwd. Dat is een normale vraag en je hebt recht op dat inzicht.
Een voorbeeld. Je staat in het po voor 24 uur per week in de boeken. Je werktijdfactor is dan 24 gedeeld door 40, oftewel 0,600. Je jaartaak is 0,600 maal 1659 en dat is 995,4 uur. Al je lestijd, voorbereiding, gesprekken, nascholing en overige taken moeten samen binnen die 995,4 uur passen. Hoeveel voorbereidingstijd daar precies bij hoort, verschilt sterk per sector: dat lees je in het artikel over de opslagfactor en voorbereidingstijd.
5. Hoeveel decimalen, en wat er wordt afgerond
Het vo en het mbo ronden de werktijdfactor rekenkundig af op vier cijfers achter de komma. Het po en het hbo kennen die regel niet.
In het vo staat de afronding in artikel 1.1, in het mbo in artikel 1.1 sub kk. Vier decimalen klinkt overdreven, maar 0,0001 werktijdfactor is 0,17 uur per jaar, en over je salaris en je pensioenopbouw telt het mee.
De cao po kent geen afrondingsregel voor de werktijdfactor, maar wel de eis dat je in hele uren per week wordt benoemd (artikel 6.1 lid 2). Voor oudere contracten die in uren en minuten luiden, en voor contracten onder de acht uur, geldt overgangsrecht (artikel 6.1 lid 6 en 7). De cao hbo rondt de betrekkingsomvang niet af, maar wel je vakantie-uren: gedeeltes van uren worden naar boven op halve uren afgerond (artikel J-4).
6. Het hbo kiest tussen 36, 38 en 40 uur per week
In het hbo kies je zelf je werkweek. Artikel J-2 lid 1 noemt drie modaliteiten: 36 uur, 38 uur of 40 uur. Je jaartaak verandert daar niet van, want die blijft 1659 uur. Wat wel meebeweegt is je vakantie.
| Gekozen werkweek | Jaartaak | Vakantie-uren per jaar |
|---|---|---|
| 36 uur | 1659 uur | 219 uur |
| 38 uur | 1659 uur | 323 uur |
| 40 uur | 1659 uur | 428 uur |
De vakantie-uren staan in artikel J-4. Je keuze moet minimaal drie maanden voor het begin van het cursusjaar rond zijn, en je werkgever kan hem alleen tegenhouden bij een zwaarwegend bedrijfs- of dienstbelang (artikel J-2 lid 2). In het vo bestaat dezelfde keuze uit 40, 38 of 36 klokuren per week, maar alleen voor onderwijsondersteunend personeel (artikel 6.2 lid 3).
7. Hoe klein en hoe groot mag je baan zijn?
Alleen het po kent een algemeen minimum. Een maximum staat in drie van de vier cao’s.
| Sector | Minimum | Maximum | Artikel |
|---|---|---|---|
| Po | 8 uur per week bij een nieuw dienstverband; 5 uur bij incidentele vervanging van een dag of minder; 1 uur voor werknemers uit het doelgroepregister | 48 uur per week in totaal | 6.1 lid 3 en lid 5 |
| Vo | geen algemeen minimum; een startende leraar wordt benoemd voor minimaal 0,5 fte | 120 procent van een normbetrekking, uitbreiding telkens voor maximaal een schooljaar | 9.3 en 6.1 lid 5 en 6 |
| Mbo | staat niet in de cao | werktijdfactor 1,2, uitsluitend voor bepaalde tijd en nooit om te zetten naar onbepaalde tijd | 2.3 lid 5 |
| Hbo | staat niet in de cao | staat niet in de cao |
De grens van 0,4 fte die je in de cao hbo tegenkomt is geen minimum voor je contract, maar een voorwaarde voor bepaalde rechten. Onder die grens krijg je bijvoorbeeld je professionaliseringsuren via een staffel van 10, 20 en 30 uur in plaats van de volle 40. Meer daarover staat in het artikel over je scholingsbudget.
Het mbo kent nog een eigenaardigheid die de andere drie niet hebben: voor onderwijsteamleden vanaf carrièrepatroon 7 wordt de 1659 uur verdeeld in 1200 uur onderwijsuitvoering en 459 uur organisatie en ontwikkeling (artikel 3.3 lid 1). Een team kan daar unaniem van afwijken (lid 2).
8. Wat je werktijdfactor met je salaris doet
Je maandsalaris is het bedrag in je schaal en trede maal je werktijdfactor. Voor extra uren en overwerk werkt het anders, want dan wordt met een uursalaris gerekend, en dat uursalaris is per sector op een andere manier bepaald.
| Sector | Uursalaris | Artikel |
|---|---|---|
| Po | 1 gedeeld door 173 1/3 van het maandsalaris bij een werktijdfactor van 1,000 | 6.22 lid 5 en 6.24 |
| Mbo | 1 gedeeld door 160 van het maandsalaris bij een normbetrekking | 1.1 sub bb |
| Hbo | 1 gedeeld door 138 van het maandsalaris bij een normbetrekking | A-1 |
| Vo | geen uursalaris gedefinieerd; artikel 6.3 verwijst alleen naar het geldende salaris per uur | 6.3 |
Die delers verschillen flink, en dat betekent dat hetzelfde maandsalaris in het hbo een hoger uurtarief oplevert dan in het po. Wat je in je schaal verdient staat in het artikel wat verdient een leraar, en hoe je in een hogere schaal komt lees je in van LB naar LC, LD en LE.
9. Zes vragen die leraren het vaakst stellen
Hoeveel uur is 0,8 fte in het onderwijs?
0,8 maal 1659 is 1327,2 uur per jaar. In het po komt dat overeen met 32 uur per week, want daar is een voltijdbaan 40 uur per week (artikel 6.1 lid 1). In het vo, mbo en hbo hoort er geen vast aantal weekuren bij, omdat je daar op jaarbasis bent benoemd.
Waarom staat er op mijn akte 0,6000 en niet 0,6?
Omdat het vo en het mbo de werktijdfactor rekenkundig afronden op vier cijfers achter de komma (cao vo artikel 1.1, cao mbo artikel 1.1 sub kk). In het po zie je meestal drie decimalen, omdat de werktijdfactor daar het aantal uren per week gedeeld door 40 is.
Zit mijn vakantie in die 1659 uur?
Nee. De 1659 uur zijn netto arbeidsuren; je vakantie komt daar bovenop. De cao hbo zegt dat letterlijk in artikel J-1 lid 1, en in het po staan de vakantie-uren als aparte aanspraak in artikel 8.1 lid 1.
Mag ik meer dan een volledige baan werken?
In het po tot 48 uur per week in totaal (artikel 6.1 lid 5). In het vo tot 120 procent van een normbetrekking, telkens voor maximaal een schooljaar (artikel 6.1 lid 5 en 6). In het mbo tot werktijdfactor 1,2, uitsluitend voor bepaalde tijd (artikel 2.3 lid 5). De cao hbo noemt geen plafond.
Ik werk feitelijk meer uren dan mijn werktijdfactor toelaat. Wat nu?
Dan is er een verschil tussen je contract en je taakopdracht, en dat is een gesprek over de werkverdeling, niet over je werktijdfactor. Vraag je leidinggevende schriftelijk om de opbouw van je taken in uren. Hoe die verdeling tot stand komt en wie erover beslist, verschilt per sector en staat in het artikel over de opslagfactor.
Verandert mijn werktijdfactor als ik gebruikmaak van de seniorenregeling?
In het mbo niet: artikel 9.7 lid 2 zegt uitdrukkelijk dat de werktijdfactor niet wijzigt door opname van seniorenverlof. Ook in de andere sectoren blijven de aan je salaris gekoppelde aanspraken berekend alsof je geen verlof opneemt. Hoe dat precies werkt lees je in het artikel over minder werken vanaf 57 jaar.
10. Samenvatting
- Een volledige baan is in alle vier de sectoren 1659 klokuren per jaar. Je jaartaak is je werktijdfactor maal 1659.
- In het po is je werktijdfactor het aantal uren per week gedeeld door 40, en word je benoemd in hele uren per week (artikel 6.1 lid 1 en 2).
- In het vo en het mbo is je werktijdfactor een deel van de jaartaak, rekenkundig afgerond op vier decimalen. Een vaste weekarbeidsduur bestaat er niet.
- In het hbo heet het betrekkingsomvang, kies je zelf een werkweek van 36, 38 of 40 uur, en verandert alleen je vakantie mee: 219, 323 of 428 uur.
- Je vakantie zit niet in de 1659 uur, die komt er bovenop.
- Alleen het po kent een minimum voor een nieuw dienstverband: acht uur per week. Maxima staan in po, vo en mbo, niet in het hbo.
Op zoek naar praktische kennis over onderwijs en
een betrokken groep collega’s om samen mee te leren?
“Al je vragen over onderwijs, leren en lesgeven snel en op een plek beantwoord door
collega’s en andere experts”
Lees ook
- Je taakbrief lezen: wat er in je jaartaak hoort te staan
- Wat verdient een leraar? Salaris in po, vo, mbo en hbo vergeleken
- Hoeveel voorbereidingstijd hoor je te krijgen? De opslagfactor per sector
- Verlof in het onderwijs: alle soorten verlof op een rij
- Minder werken vanaf 57 jaar: de seniorenregeling per sector
- Van LB naar LC, LD en LE: zo kom je in een hogere salarisschaal
- De cao po uitgelegd, de cao vo uitgelegd, de cao mbo uitgelegd en de cao hbo uitgelegd
- Schoolvakanties 2026-2027: alle data per regio
- Bekijk de volledige Kennisbank A-Z met alle onderwerpen over leren en lesgeven.
Bronnen
- PO-Raad, AOb, AVS, CNV Onderwijs, FvOv & FNV (2025). CAO PO 2025-2027. Artikel 1.1, 6.1 en 8.1.
- VO-raad, AOb, CNV Onderwijs, FvOv & FNV (2025). CAO VO 2025/2027. Artikel 1.1, 2, 6.1, 6.2 en 9.3.
- MBO Raad, AOb, CNV, FvOv & FNV Overheid (2025). CAO MBO 2025-2026. Artikel 1.1, 1.4, 2.3, 3.1 en 3.3.
- Vereniging Hogescholen, AOb, FNV, CNV & FvOv (2025). CAO HBO 2026. Artikel A-1, J-1, J-2 en J-4.
Dit artikel is gebaseerd op de tekst van de CAO PO 2025-2027, de CAO VO 2025/2027, de CAO MBO 2025-2026 en de CAO HBO 2026. Cao’s veranderen; controleer bij twijfel altijd de actuele tekst of leg je situatie voor aan je HR-afdeling of een onderwijsbond. Advies en technische realisatie: Basten Berg, eenmeesterinleren.nl.