FUWA uitgelegd: hoe je functie wordt gewaardeerd en wat dat met je salaris doet
Auteur: Basten Berg
Gepubliceerd: 4 september 2026
Gebaseerd op: CAO PO 2025-2027, CAO VO 2025/2027, CAO MBO 2025-2026 en CAO HBO 2026
Redacteur: Gezocht
Wil je dit artikel redigeren? Dat kan! Heb je een foutje gevonden of mis je informatie? Stuur dan een mail naar bastenberg@eenmeesterinleren.nl en help zo mee om het onderwijs te verbeteren.
Inhoudsopgave
- Wat is FUWA?
- Waarom dit jouw salaris bepaalt
- Po: FUWA PO en de voorbeeldfuncties
- Vo: FUWA-VO 2010 en de scores
- Mbo: FUWA-MBO en je recht op je scoreprofiel
- Hbo: Fuwa-hbo of Hay
- Wie mag er waarderen?
- Bezwaar maken: de route per sector
- Zes vragen die vaak terugkomen
- Samenvatting
Welkom op het platform eenmeesterinleren.nl. Een plek voor leraren, andere onderwijsprofessionals en iedereen die geïnteresseerd is in de arbeidsvoorwaarden in het onderwijs. Vanuit mijn achtergrond als biologieleraar, onderwijskundige en lerarenopleider schrijf ik artikelen en maak ik video’s om fundamentele kennis over onderwijs, leren en lesgeven begrijpelijk aan te bieden. Op de community voor leraren vind je een overzicht van alle uitgewerkte onderwerpen geordend per thema en een groep onderwijsprofessionals waar je je vragen aan kunt stellen.
FUWA is een van die woorden die in elke cao staat en die vrijwel geen enkele leraar ooit hardop heeft horen uitspreken. Toch bepaalt het systeem erachter in welke schaal je zit, en dus wat je verdient. Niet je functienaam, niet je ervaring, niet hoe hard je werkt: de beschrijving van je functie en de waardering daarvan.
Na het lezen van dit artikel weet je wat FUWA is, welk systeem in jouw sector wordt gebruikt, wie er mag waarderen, en hoe je bezwaar maakt als je vindt dat je functie verkeerd is ingedeeld.
Let op: hulpmiddel, geen juridisch advies. Aan dit artikel kun je geen rechten ontlenen. Cao-teksten en wetgeving worden regelmatig gewijzigd en de uitleg van een bepaling kan per situatie verschillen. Voor jouw situatie is de actuele tekst leidend. Twijfel je, of gaat het ergens over? Leg het dan voor aan je werkgever, je P(G)MR of je vakbond.
1. Wat is FUWA?
Kort antwoord: FUWA staat voor functiewaardering. Het is een methode om functies te beschrijven en ze daarna punten te geven, en die punten bepalen in welke salarisschaal een functie valt.
Het werkt in twee stappen die vaak door elkaar worden gehaald. Eerst is er de functiebeschrijving: een document waarin staat wat er van iemand in die functie wordt verwacht. Daarna volgt de waardering: een gecertificeerde methode scoort die beschrijving op een aantal kenmerken, zoals complexiteit, zelfstandigheid, contacten en de kennis die je nodig hebt. Die scores samen leveren een puntentotaal op, en dat puntentotaal hoort bij een schaal.
Het cruciale punt: gewaardeerd wordt de functie, niet de persoon. Twee leraren die precies hetzelfde doen maar van wie er één veel meer taken heeft opgepakt, zitten in dezelfde schaal zolang hun functiebeschrijving dezelfde is. Dat voelt oneerlijk, en het verklaart waarom hard werken niet vanzelf tot promotie leidt. Wat wel werkt staat in het artikel over de stap van LB naar LC, LD en LE.
2. Waarom dit jouw salaris bepaalt
Kort antwoord: omdat de cao nergens zegt welke functie in welke schaal hoort. De functiewaardering is het enige dat dat bepaalt.
Je zou verwachten dat er in de cao een lijstje staat waarin je functie aan een schaal wordt gekoppeld. Dat lijstje bestaat niet. Wat er wel is, zijn salaristabellen (wat een schaal betaalt) en een functiewaarderingssysteem (welke functie in welke schaal valt). Daartussen zit de beschrijving van jouw functie, en dat document is meestal jaren geleden geschreven.
Daarom is het antwoord op “hoe kom ik in een hogere schaal” bijna altijd hetzelfde: je functie moet anders worden beschreven en opnieuw worden gewaardeerd, of je moet een andere functie krijgen die al hoger is gewaardeerd. Wat een schaal oplevert, staat in wat verdient een leraar.
3. Po: FUWA PO en de voorbeeldfuncties
Kort antwoord: in het po worden alle functies beschreven en gewaardeerd met FUWA PO, en sinds 1 oktober 2024 met een aangepaste versie daarvan.
Artikel 5 van de cao po is er helder over: alle functies worden beschreven en gewaardeerd met FUWA PO, en de werkgever maakt daarbij gebruik van voorbeeldfuncties. Die voorbeeldfuncties zijn landelijk beschreven en gewaardeerd, wat het werk van je bestuur een stuk eenvoudiger maakt. Wijkt jouw functie af van een voorbeeldfunctie, dan wordt ook daarvoor FUWA PO gebruikt, maar dan moet er echt gewaardeerd worden.
Twee dingen die je kunt gebruiken. Ten eerste: werkgever en PGMR stellen jaarlijks het functiegebouw op bestuursniveau vast. Dat is dus een terugkerend moment waarop er functies bij kunnen komen, en het is een mr-onderwerp. Ten tweede loopt er sinds oktober 2024 een implementatietraject van het aangepaste FUWA PO en nieuwe voorbeeldfuncties, waaronder die voor de logopedist. Zit je in een functie waarvan de beschrijving oud is, dan is dit het natuurlijke moment om ernaar te vragen.
4. Vo: FUWA-VO 2010 en de scores
Kort antwoord: het vo gebruikt FUWA-VO, en daar hangen concrete puntenscores aan die het verschil tussen LB, LC en LD verklaren.
Artikel 5.1 van de cao vo is de kortste bepaling van dit hele artikel: voor de beschrijving en de waardering van de functies maakt de werkgever gebruik van FUWA-VO. Meer staat er niet. De inhoud zit in het systeem zelf, dat wordt beheerd door de Stichting Personeelsinstrumenten Onderwijs.
| Functie | FUWA-VO-score | Wat het onderscheidt |
|---|---|---|
| Docent LB | 46 | de basisfunctie: lesgeven, begeleiden, en meewerken aan de ontwikkeling van het onderwijs |
| Docent LC | 49 of 50 | meer complexiteit en reikwijdte, bijvoorbeeld leerlingen in de bovenbouw of een coördinerende rol met eigen verantwoordelijkheid |
| Docent LD | 52 | de zwaarste lerarenfunctie: brede verantwoordelijkheid voor het onderwijsprogramma en het vak binnen de school |
Die scores maken meteen duidelijk waar het gesprek over moet gaan. Het verschil tussen LB en LD is zes punten op een schaal die naar complexiteit, zelfstandigheid en reikwijdte kijkt. Extra uren of een volle agenda leveren geen punten op; het ontwikkelen van een leerlijn, het begeleiden van collega’s of eindverantwoordelijkheid voor een vak wel.
5. Mbo: FUWA-MBO en je recht op je scoreprofiel
Kort antwoord: het mbo gebruikt FUWA-MBO, en geeft je iets wat de andere sectoren niet geven: het recht om te zien hóe je functie is gescoord.
Artikel 5.1 van de cao mbo bepaalt dat functies worden beschreven en gewaardeerd op basis van FUWA-MBO. Lid 3 bevat de bepaling die vrijwel niemand gebruikt: wil je bezwaar maken tegen de functiewaardering, dan verstrekt je werkgever op jouw aanvraag het bij die waardering behorende scoreprofiel op basis van FUWA MBO.
Dat is precies het document dat je nodig hebt om een onderbouwd gesprek te voeren. Je ziet er per kenmerk in hoe je functie is beoordeeld, en dus waar de punten zijn blijven liggen. In de andere drie sectoren bestaat dat recht niet met zoveel woorden.
6. Hbo: Fuwa-hbo of Hay
Kort antwoord: het hbo kent als enige sector twee systemen naast elkaar, en je hogeschool kiest er zelf een.
Artikel F-2 van de cao hbo bepaalt dat functies worden ingedeeld met het systeem van functiewaardering Fuwa-hbo of de Hay-methodiek. Welke van de twee jouw hogeschool gebruikt, maakt uit voor hoe je functie is beoordeeld en waar je bezwaar tegen maakt. Vraag dat dus als eerste na.
Om beide systemen naast elkaar te kunnen leggen bestaat er een conversiebestand, samengevat in de functiematrix in bijlage IX van de cao. En de cao vermeldt zelf dat de discussie over de functiewaarderingssystematiek in het hbo nog niet is afgerond: eerdere afspraken hebben de situatie op onderdelen verbeterd maar de discussie niet weggenomen, en een onafhankelijke expert inventariseert de knelpunten. Het is met andere woorden geen gesloten dossier.
7. Wie mag er waarderen?
Kort antwoord: dat verschilt per sector, en alleen in het po en (deels) het vo is een gecertificeerde adviseur verplicht.
| Sector | Wie waardeert | Certificering verplicht? |
|---|---|---|
| Po | de werkgever, met het functiegebouw jaarlijks vastgesteld met de PGMR | Ja voor bovenschoolse en afwijkende functies: een door de Stichting Personeelsinstrumenten Onderwijs gecertificeerde adviseur |
| Vo | de werkgever met FUWA-VO | Alleen voor functies die geen voorbeeldfunctie zijn |
| Mbo | de werkgever met FUWA-MBO | De cao stelt die eis niet |
| Hbo | de werkgever met Fuwa-hbo of Hay | De cao stelt die eis niet |
Dit is nuttiger dan het lijkt. Zit je in het po in een functie die geen voorbeeldfunctie is, dan mag je vragen wie de waardering heeft gedaan en of die persoon gecertificeerd is. Is dat niet zo, dan is de procedure niet gevolgd.
8. Bezwaar maken: de route per sector
Kort antwoord: in alle vier de sectoren kun je bezwaar maken tegen de waardering van je functie. In po, vo en mbo is de uitspraak bindend; in het hbo is het een advies.
In het po kent artikel 5.4 een optionele interne bezwarenprocedure, die je werkgever in overleg met de PGMR kan inrichten. Daarnaast is je werkgever verplicht aangesloten bij een landelijke commissie: de bezwarencommissie Functiewaardering Bijzonder Onderwijs of de Landelijke Bezwarencommissie functiewaardering PO, VO en MBO (artikel 5.5). Je hebt zes weken vanaf het moment dat de beslissing je schriftelijk is meegedeeld. De uitspraak is bindend voor werkgever en werknemer, en de gang naar de rechter blijft daarnaast open.
In het vo noemt artikel 11.3 vier commissies waar je werkgever bij aangesloten kan zijn, waaronder die voor het katholiek basisonderwijs, die voor het christelijk en algemeen bijzonder onderwijs, en de algemene commissie voor PO, VO en BVE. Ook hier: de uitspraak van de commissie is bindend voor werkgever en werknemer.
In het mbo is je werkgever aangesloten bij een externe bezwarencommissie functiewaardering (artikel 12.4 en de bezwarenregeling in de bijlagen). Vraag daar eerst je scoreprofiel op; zonder dat document voer je een gesprek over gevoel in plaats van over punten.
In het hbo loopt het via de landelijke bezwarencommissie functie ordenen (bijlage V). Belangrijk verschil: dat is een advies, geen bindende uitspraak. De commissie van beroep personeel is hier uitdrukkelijk niet voor bedoeld; die gaat over schorsing en disciplinaire maatregelen.
Wat je doet als je vindt dat je functie verkeerd is gewaardeerd
Dit is geen juridisch gevecht maar een documentendiscussie. Wie de documenten op orde heeft, wint meestal zonder commissie.
- Vraag je functiebeschrijving op en lees wat er stáát, niet wat je doet. Het verschil tussen die twee is je hele ingang.
- Schrijf op wat je erbij hebt gekregen sinds die beschrijving is opgesteld, en sinds wanneer. Denk aan coördinatie, het ontwikkelen van een leerlijn, het begeleiden van collega’s of stagiairs. Dat zijn de dingen die punten opleveren; extra lessen niet.
- Werk je in het mbo, vraag dan je scoreprofiel op. Dat is een recht (artikel 5.1 lid 3) en het laat per kenmerk zien waar je staat.
- Vraag wie de waardering heeft gedaan. In het po moet dat voor afwijkende functies een gecertificeerde adviseur zijn.
- Kijk of er überhaupt ruimte is in het formatieplan. Een hogere waardering die nergens is begroot, blijft een papieren overwinning. Dit hoort ook bij de p(g)mr thuis.
- Let op de termijn van zes weken. Die begint te lopen op het moment dat de beslissing je schriftelijk is meegedeeld, niet als je erover begint na te denken.
- Sluit het gesprek af met een afspraak op papier: wat er bekeken wordt, door wie, en wanneer je antwoord krijgt. Halve afspraken zijn de belangrijkste oorzaak van uitstel en afstel.
Ben je lid van een bond, leg de beschrijving dan even voor voordat je bezwaar indient. Zij zien in vijf minuten of je zaak kans maakt.
9. Zes vragen die vaak terugkomen
Wordt mijn functie gewaardeerd of word ik gewaardeerd?
Je functie. Dat is het lastigste en belangrijkste onderscheid in het hele systeem. Hoe goed jij je werk doet, heeft geen invloed op de waardering van de functie waarin je zit.
Mag ik mijn functiebeschrijving opvragen?
Ja. Het is het document op basis waarvan je bent ingeschaald, en je hebt er recht op. In het mbo kun je daarnaast het scoreprofiel opvragen dat bij de waardering hoort.
Hoeveel tijd heb ik om bezwaar te maken?
In het po zes weken vanaf het moment dat de beslissing je schriftelijk is meegedeeld. In het vo en mbo geldt de termijn uit het reglement van de commissie waar je werkgever bij is aangesloten; ook daar is zes weken gebruikelijk. In het hbo staat er geen termijn in de cao.
Is de uitspraak van de bezwarencommissie bindend?
In het po staat dat er met zoveel woorden: bindend voor werkgever en werknemer, met de gang naar de rechter daarnaast open. In het vo bepaalt artikel 11.3 hetzelfde. In het hbo is het een advies van de landelijke bezwarencommissie functie ordenen.
Ik doe al jaren meer dan er in mijn beschrijving staat. Telt dat?
Alleen als het in de beschrijving terechtkomt. Structureel extra taken zijn precies de aanleiding voor een herbeschrijving, maar zolang niemand die aanvraagt verandert er niets. Zorg dat je kunt laten zien wat je erbij hebt gekregen en sinds wanneer.
Is een nieuwe waardering hetzelfde als promotie?
Nee. Bij een herwaardering blijft je functie bestaan maar wordt hij anders ingedeeld. Bij promotie krijg je een andere functie. De tweede route gaat in de praktijk vaak sneller, omdat bij een vacature de functie al is gewaardeerd en het geld al is begroot.
10. Samenvatting
- FUWA is functiewaardering: eerst een beschrijving van de functie, dan een gecertificeerde methode die daar punten aan geeft. Die punten bepalen de schaal.
- Gewaardeerd wordt de functie, niet de persoon. Daarom leidt hard werken niet vanzelf tot een hogere schaal.
- Po gebruikt FUWA PO, sinds oktober 2024 in een aangepaste versie, met voorbeeldfuncties en een jaarlijks met de PGMR vastgesteld functiegebouw.
- Vo gebruikt FUWA-VO: docent LB scoort 46 punten, LC 49 of 50, LD 52.
- Mbo gebruikt FUWA-MBO en geeft je als enige sector het recht op je scoreprofiel (artikel 5.1 lid 3).
- Hbo kent twee systemen naast elkaar: Fuwa-hbo of de Hay-methodiek, met een functiematrix om ze te vergelijken.
- Bezwaar kan overal. In po en vo is de uitspraak bindend, in het hbo is het een advies. Let op de termijn van zes weken.
Op zoek naar praktische kennis over onderwijs en
een betrokken groep collega’s om samen mee te leren?
“Al je vragen over onderwijs, leren en lesgeven snel en op een plek beantwoord door
collega’s en andere experts”
Lees ook
- Van LB naar LC, LD en LE: de drie routes naar een hogere schaal
- Wat verdient een leraar? Salaris in po, vo, mbo en hbo vergeleken
- Wat verdient onderwijsondersteunend personeel?
- Wat verdient een teamleider, directeur of schoolleider?
- Het instemmingsrecht van de mr, want het functiegebouw is een mr-onderwerp
- Bekijk de volledige Kennisbank A-Z met alle onderwerpen over leren en lesgeven.
Bronnen
- PO-Raad, AOb, AVS, CNV, FvOv & FNV (2025). CAO PO 2025-2027. Hoofdstuk 5, artikel 5.1 tot en met 5.6.
- VO-raad, AOb, CNV, FvOv & FNV (2025). CAO VO 2025/2027. Artikel 5.1 en 11.3.
- MBO Raad, AOb, CNV, FvOv & FNV (2025). CAO MBO 2025-2026. Artikel 5.1 en 12.4, en de bezwarenregeling functiewaardering.
- Vereniging Hogescholen, AOb, FNV, CNV & FvOv (2025). CAO HBO 2026. Artikel F-2, bijlage V en bijlage IX.
- Onderwijsgeschillen. Landelijke Bezwarencommissie functiewaardering PO, VO en MBO, met reglement en uitspraken.
Dit artikel is gebaseerd op de tekst van de CAO PO 2025-2027, de CAO VO 2025/2027, de CAO MBO 2025-2026 en de CAO HBO 2026. Cao’s veranderen; controleer bij twijfel altijd de actuele tekst of leg je situatie voor aan je HR-afdeling of een onderwijsbond. Advies en technische realisatie: Basten Berg, eenmeesterinleren.nl.