Gesprekstechnieken: LSD, OMA, OEN, NIVEA, DIK en ANNA
Auteur: Basten Berg
Gepubliceerd: 25 juni 2026
Redacteur: Gezocht
Wil je dit artikel redigeren? Dat kan! Heb je een foutje gevonden of mis je informatie? Stuur dan een mail naar bastenberg@eenmeesterinleren.nl en help zo mee om het onderwijs te verbeteren.
Inhoudsopgave
Welkom op het platform eenmeesterinleren.nl. Een plek voor leraren, andere onderwijsprofessionals en iedereen die geïnteresseerd is in goede gespreksvoering in de klas.
Vanuit mijn achtergrond als leraar biologie, onderwijskundige en lerarenopleider schrijf ik artikelen en maak ik video’s om fundamentele theorieën over onderwijs, leren en lesgeven begrijpelijk aan te bieden.
Zeven ezelsbruggetjes voor betere communicatie in de klas! Na het lezen van dit artikel ken je ze en kun je ze inzetten om je gesprekken met leerlingen te verbeteren.
Op de community voor leraren vind je een overzicht van alle uitgewerkte theorieën, geordend per thema, en een groep collega’s om samen mee te leren.
1. Zeven ezelsbruggetjes voor betere communicatie
Laat OMA thuis en neem ANNA mee. Maak je niet DIK in het gesprek en wees vooral een OEN; gebruik LSD voor de creativiteit en smeer NIVEA voor een soepel verloop. Wees een HELD! Een hele mond vol — maar wat betekenen deze ezelsbruggetjes en wat kun je ermee in de klas? Ik behandel ze één voor één.
Laat OMA thuis
OMA staat voor Oordelen, Meningen en Aannames (Adviezen). Houd je oordelen, meningen en aannames voor je en luister met een open houding. Probeer de ander niet te overtuigen of met goedbedoelde adviezen te komen — laat OMA dus thuis.
Neem ANNA mee
ANNA staat voor Altijd Navragen, Nooit Aannemen. Vraag altijd na of je goed hebt begrepen wat de ander bedoelt, wil of zegt. Vul niets in voor een ander en doe geen aannames zonder die te controleren.
Wees een OEN
OEN staat voor Open, Eerlijk en Nieuwsgierig. Sta open voor de ander, wees eerlijk in wat je duidelijk wilt maken en wees oprecht nieuwsgierig. Begin niet met je eigen verhaal, maar zorg dat de ander zijn verhaal bij jou kwijt kan.
Gebruik LSD
LSD staat voor Luisteren, Samenvatten en Doorvragen. Deze drie helpen je om aandachtig te luisteren, en daarmee begrijp je de ander een stuk beter.
Maak je niet DIK
DIK staat voor Denk In Kwaliteiten (of Kansen). Hoeveel ruimte voel jij als een gesprek begint met verwijten? Je gesprekspartner heeft, net als jij, kwaliteiten. Richt de aandacht op wat goed gaat; zo maak je gedrag makkelijker bespreekbaar.
Smeer NIVEA
NIVEA staat voor Niet Invullen Voor Een Ander. We denken vaak te weten wat de ander wil of bedoelt en vullen dat in ons hoofd in. Maar je kunt dat niet zeker weten — gebruik in plaats daarvan LSD.
Wees een HELD
HELD staat voor Herkennen, Erkennen, Loslaten, Doorgaan. Levert een gesprek emoties op, dan is het soms goed die te bespreken en soms beter ze zelf te verwerken. Herken en erken wat er gezegd is en wat dat met je deed, laat het los en ga weer door.
2. Samenvatting
Met zeven ezelsbruggetjes houd je je gesprekstechnieken scherp: OMA (laat oordelen, meningen en aannames thuis), ANNA (altijd navragen, nooit aannemen), OEN (open, eerlijk, nieuwsgierig), LSD (luisteren, samenvatten, doorvragen), DIK (denk in kwaliteiten en kansen), NIVEA (niet invullen voor een ander) en HELD (herkennen, erkennen, loslaten, doorgaan). Door ze in te zetten verbeter je de communicatie én bouw je een betere relatie met je leerlingen.
Wil je gestructureerder werken aan je gesprekken? Konig ontwikkelde tien gesprekstechnieken om richting te geven aan gesprekken; bekijk de tien gesprekstechnieken van Konig. Dit is deel 4 van de reeks over gespreksvoering — zie ook de hele Kennisbank.
Op zoek naar praktische kennis over onderwijs en
een betrokken groep collega’s om samen mee te leren?
“Al je vragen over onderwijs, leren en lesgeven snel en op een pek beantwoord door
collega’s en andere experts”
Lees ook
- De tien gesprekstechnieken van Konig
- De vijf fasen in een gesprek van Konig
- De vier gespreksniveaus van Fiddelaers-Jaspers en Ruigrok
- De Roos van Leary
- Alle artikelen in de Kennisbank
Bronnen
- Zorgvoorbeter.nl – Goed in gesprek: ezelsbruggetjes voor communicatie (OMA, ANNA, OEN, LSD, DIK, NIVEA).
- Basisgespreksvaardigheden (LSD, OMA, ANNA, NIVEA) – Avans Hogeschool
Heb je vanuit je expertise of ervaring aanvullingen of kritiek op het artikel? Deze input is altijd welkom! Stuur dan een mail naar bastenberg@eenmeesterinleren.nl, zodat we informatie toe kunnen voegen of de fout kunnen herstellen!